WACŁAW ĆMAKOWSKI

Wacław Ćmakowski urodził się 18 sierpnia 1902 roku w Jędrzejowie. W okresie Drugiej Rzeczypospolitej był oficerem zawodowym Wojska Polskiego. W latach trzydziestych pełnił służbę w stopniu kapitana w 9 Pułku Piechoty Legionów w Zamościu i z tym pułkiem brał udział w kampanii wrześniowej, podczas której został mianowany do stopnia majora. Walczył z Niemcami, a w czasie bitwy o miejscowość Klasztor koło Zamościa został ranny w nogę. Znaleziony na drugi dzień po bitwie dawał słabe oznaki życia, został umieszczony w szpitalu w Zamościu, przy udziale dwóch harcerzy i sanitariuszy został wykradziony ze szpitala.

W maju 1940 roku Komenda Okręgu Radomsko-Kieleckiego ZWZ ''Jodła'' mianowała na stanowisko komendanta Obwodu ZWZ Busko ''Borsuk'' mjr. ''Srogiego'' - Wacława Ćmakowskiego. Z jego przybyciem do Buska, praca w organizacji Obwodu nabrała rozmachu i charakteru czysto wojskowego.

Majorowi ''Srogiemu'' podlegały Podobwody: ''Bór'' - Busko-Zdrój, ''Chryzantema'' - Chmielnik, ''Storczyk'' - Stopnica, ''Konwalia'' - Nowy Korczyn, ''Słonecznik'' - Szydłów.

Ze względów konspiracyjnych, jak również z konieczności obecności w Podobwodach, ''Srogi'' zmieniał często miejsce swego pobytu.

Najczęściej przebywał w Busku-Zdroju w domu Chruślińskich przy ulicy Chmielnickiej, we wsi Łagiewniki w domu Stefana Kubickiego ''Calińskiego''. Domu tego strzegli Jan Kubicki ''Kanciarz'' i Marian Kubicki ''Słoń''.

Trzecim miejscem zakwaterowania "Srogiegi'' była Stopnica dom Kurkowskich gdzie ubezpieczenie zapewniali żołnierze z grupy Waltera Brześka ''Górala'', a następnie ''Wichra'' Pawła Raszyka.

Czwarte miejsce postoju komendanta obwodu zlokalizowane było w rejonie Staszowa i Dobrowa u kpt. ''Wujka'' Piotra Kabyty - dowódcy grupy dywersyjnej w tym rejonie.

Od samego początku swego pobytu na Ziemi Buskiej, mjr. ''Srogi'' kierował całością walki z hitlerowskim okupantem, zatwierdzał i rozliczał swych podkomendnych z wykonanych akcji bojowych. Kierował bezpośrednio szkoleniem w tajnych szkołach podoficerskich AK oraz był komendantem Szkoły Podchorążych AK w Obwodzie Busko ''Borsuk''. Szkołe Podchorążych ukończyło 50 elewów, którzy zostali 6 sierpnia 1944 roku mianowani na podchorążych w stopniach kaprali, plutonowych lub sierżantów.

W ramach przygotowań do akcji ''Burza'' ''Srogi'' kierował koncentracją oddziałów leśnych AK i BCH w Janinie. Do zdobycia szturmem Buska-Zdroju nie doszło, bowiem Niemcy w nocy z 5 na 6 sierpnia 1944 roku opuścili miasto bez walki, a o 6:08 oddziały partyzanckie i wojska sowieckie wkroczyły do miasta.

Pod koniec sierpnia 1944 roku, w końcowej fazie akcji ''Burza'' mjr. ''Srogi'' został awansowany do stopnia ppłk i przeniesiony do Sztabu Obwodu Radomsko - Kieleskiego ''Jodła''.

Pod koniec wojny ppłk ''Srogi'' ukrywał się przed agentami Urzędu Bezpieczeństwa i leczył się, a opiekował się nim jego adiutant z okresu okupacji por. ''Lew'' - Kazimierz Kubicki, który załatwił mu pracę magazyniera. Dopiero po 1956 roku ppłk ''Srogi'' zamieszkał w rodzinnym Jędrzejowie w domu przy ulicu 14 Stycznia.

W nocy 28 października 1968 Wacław Ćmakowski zginął śmiercią tragiczną w Jędrzejowie i został pochowany na tamtejszym cmentarzu.

24 marca 1997 roku Rada Miejska w Busku-Zdroju nadała byłej ulicy M. Nowotki imię: ppłk ''Srogiego''.