Wstęp


Angielska wersja

       Nauczanie o prawach człowieka jest najnowszym elementem programu edukacji. Sponsorują je ważne organizacje międzynarodowe, takie jak : UNESCO i Rada Europy.

Do słynnych bojowników o prawa człowieka należą:

  1. Mahatma Gandhi ( Indie )
  2. Martin Luther King ( USA )
  3. Andriej Sacharow ( ZSSR )

Jest wiele osób, które doznały pogwałcenia praw człowieka, m.in. wyżej wymienione. Relacje takie można znaleźć w raporcie Amnesty International. Jeszcze innym źródłem materiałów dokumentujących negowanie i pogwałcenie praw człowieka jest II wojna światowa. Prześladowania Żydów przez nazistów oraz obozy koncentracyjne dostarczają przykładów krańcowej negacji praw, podobnie jak eksperymenty medyczne dokonywane na ludziach przez Japończyków.

Tematy i wątki pojawiające się w programach nauki o prawach człowieka obejmują :

  1. Prześladowania poszczególnych grup odnoszące się do kwestii praw człowieka, praw mniejszości oraz ludobójstwa;
  2. Warunki życia uchodźców;
  3. Torturowanie więźniów politycznych;
  4. Traktowanie dysydentów w Związku Radzieckim;
  5. Apartheid w Południowej Afryce - przykład systemowego i strukturalnego zaprzeczenia praw człowieka

Młodzież powinna znać prawa człowieka w najważniejszych współczesnych deklaracjach ( Deklaracja Praw Człowieka Narodów Zjednoczonych, 1948 r. ; Europejska Konwencja o Prawach Człowieka, 1950 r. ; oraz Europejska Karta Społeczna, 1965 r. ) oraz powinna umieć rozpoznawać przykłady łamania praw człowieka i wiedzieć, jakie działania w tej sprawie można podjąć.

U źródła praw człowieka leży pojęcie praw wrodzonych (prawo do życia, wolności, równości) oraz troska o sprawiedliwe traktowanie i właściwe postępowanie sądowe. Mimo iż wcześniej inne kraje tworzyły prawa człowieka ( Wielka Karta Swobód - Magna Charta Libertatum - Anglia, 1215 r.; Ustawa o Prawach Obywatelskich - Bill of Rights - Anglia, 1689 r.; Deklaracja Niepodległości - USA, 1776 r.; Deklaracja Praw Człowieka - Francja, 1789 r.; Konstytucja 3 Maja - Polska 1791 r. ) to Powszechna Deklaracja Praw Człowieka uchwalona 10 XII 1948 r. na trzeciej Sesji Ogólnego Zgromadzenia ONZ w Paryżu objęła kraje członkowskie i ludzi bez względu na różnice rasy, płci, języka czy wyznania. Prawa człowieka formułują postulaty pod adresem nie tylko władz państwa, ale także kierują je do ludzi i mówią jakimi powinni być, określają ich program działania. Stanowią program dla społeczeństwa, które pragnie żyć godnie i rozwijać się w poczuciu bezpieczeństwa w stosunkach wzajemnych. Program, którego postulatem jest świat bez nienawiści rasowej, klasowej, wyznaniowej czy narodowej, świat otwarty, wspólny dla wszystkich i wszystkim jednakowo przychylny.

Powszechna Deklaracja Praw Człowieka stanowi jedno a największych osiągnięć ONZ, przetłumaczona została na większość języków świata. Jednak powszechne międzynarodowe prawo zwyczajowe, do którego zalicza się Deklaracja, nie posiada mechanizmów egzekwowania zawartych w nich norm, brak agend ONZ nadzorujących przestrzeganie praw.
Powszechna Deklaracja Praw Człowieka po latach jakie upłynęły od jej ogłoszenia, a następnie ratyfikowania przez Polskę staje się dostępna dla Polaków.




STRONA GŁÓWNA     MAPA STRONY